ตอบคำถามเรื่องยา

คำตอบจากหน่วย DHI

1. ตอบเมื่อ 9 ก.ค. 2569, 19:00 น.

   

   
   

   ตาราง ประเมินคำโฆษณาที่พบบ่อย

   

   หลักฐานเกี่ยวกับ calcium L-threonate มีการศึกษาในอาสาสมัครสุขภาพดีชาวจีน พบว่าการให้ calcium L-threonate ขนาดเดี่ยวและหลายครั้ง (Single and multiple oral administration) มีความทนต่อยาได้ดี และไม่พบรูปแบบอาการไม่พึงประสงค์ที่สัมพันธ์กับขนาดยาอย่างชัดเจน (Wang et al., 2011) อย่างไรก็ตาม การศึกษาดังกล่าวเป็นการศึกษา pharmacokinetics/safety ในอาสาสมัครสุขภาพดี ไม่ใช่การศึกษาผลลัพธ์ทางคลินิก เช่น การลดกระดูกหักหรือรักษากระดูกพรุน

   
   

   ด้านการดูดซึม มีการศึกษาโดยใช้ stable isotopes ในอาสาสมัครสุขภาพดี พบค่า true fractional calcium absorption ของ calcium L-threonate ประมาณ 26% ไม่ใช่ 90–100% ตามที่มักโฆษณา (Wang et al., 2013) ดังนั้นข้อกล่าวอ้างว่า “ดูดซึมได้ 90–100%” หรือ “ดีที่สุดกว่าแคลเซียมทุกชนิด” ยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกที่เพียงพอรองรับ

   
   

   การเลือกเสริมแคลเซียมควรพิจารณาจากปริมาณ elemental calcium รวมต่อวัน จากอาหารและผลิตภัณฑ์เสริม โดยผู้ใหญ่ทั่วไปต้องการประมาณ 1,000 mg/day และหญิงอายุมากกว่า 50 ปีหรือชายอายุมากกว่า 70 ปีต้องการประมาณ 1,200 mg/day (Institute of Medicine, 2011; Office of Dietary Supplements, 2026) แนวทาง osteoporosis แนะนำให้ประเมินการได้รับแคลเซียมและวิตามินดีให้เพียงพอ แต่ไม่ได้ระบุว่า calcium L-threonate เหนือกว่าหรือควรเลือกใช้แทนเกลือแคลเซียมมาตรฐาน (Camacho et al., 2020)

   
   

   ดังนั้นคำแนะนำคือ ไม่จำเป็นต้องซื้อ calcium L-threonate หากเป้าหมายคือเสริมแคลเซียมทั่วไป โดยควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุปริมาณ elemental calcium ชัดเจน มีมาตรฐานการผลิต และหลีกเลี่ยงการเชื่อคำโฆษณาที่อ้างว่าสามารถรักษาหรือป้องกันกระดูกพรุนได้แน่นอน หากใช้ต่อเนื่องควรระวังการได้รับแคลเซียมรวมเกินความจำเป็น โดยเฉพาะในผู้มีประวัตินิ่วในไต โรคไต หรือภาวะแคลเซียมในเลือดสูง (Institute of Medicine, 2011; Office of Dietary Supplements, 2026)

   
   

   คำแนะนำเชิงปฏิบัติ

   ให้รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง: นม/โยเกิร์ต/ชีส/ปลาเล็กปลาน้อย/เต้าหู้แคลเซียม/ผักใบเขียว ให้ได้ใกล้เป้าหมายก่อน แล้วค่อยเสริมเฉพาะส่วนขาด

   หากจะซื้ออาหารเสริม: เลือกที่มี เลขทะเบียน อย., ผลิตในโรงงาน GMP, ฉลากระบุ elemental calcium ต่อเม็ด ชัดเจน; กิน ครั้งละ ≤500 mg และกิน calcium carbonate พร้อมอาหาร

   อาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อย: ท้องผูก ท้องอืด แก๊ส (พบในผู้ที่รับประทาน calcium carbonate มากกว่า calcium citrate) — การลดขนาด/แบ่งมื้อ/เปลี่ยนชนิดช่วยลดอาการไม่พึงประสงค์ได้

   อันตรกิริยาระหว่างยาที่สำคัญ

   • Levothyroxine: แคลเซียมลดการดูดซึมของยา ควรรับประทานห่างกันอย่างน้อย 4 ชั่วโมง (Office of Dietary Supplements, 2026)
   • Fluoroquinolones (เช่น ciprofloxacin): แคลเซียมเกิดการจับกับยา (chelation) ทำให้การดูดซึมลดลง ควรรับประทานยาปฏิชีวนะอย่างน้อย 2 ชั่วโมงก่อน หรือ 4–6 ชั่วโมงหลัง การรับประทานแคลเซียม (Office of Dietary Supplements, 2026)
   • Bisphosphonates, tetracyclines และธาตุเหล็ก (iron): แคลเซียมลดการดูดซึมของยา/แร่ธาตุดังกล่าว จึงควรรับประทานแยกเวลากันตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา เช่น bisphosphonates ควรรับประทานขณะท้องว่าง และเว้นช่วงก่อนรับประทานแคลเซียม (Office of Dietary Supplements, 2026; Camacho et al., 2020)
   • Lithium: การใช้ร่วมกับแคลเซียมอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแคลเซียมในเลือดสูง ควรติดตามอาการและผลตรวจทางห้องปฏิบัติการตามความเหมาะสม (Office of Dietary Supplements, 2026) 

   Red flags ที่ควรส่งต่อพบแพทย์

   ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม หากผู้ป่วย

   • มีโรคไตเรื้อรัง (CKD)
   • มีประวัตินิ่วในไต
   • มีภาวะแคลเซียมในเลือดสูง
   • กำลังใช้ยารักษาโรคกระดูกพรุนหรือยาหลายชนิดที่อาจเกิดอันตรกิริยากับแคลเซียม
   • มีอาการสงสัยภาวะแคลเซียมในเลือดสูง เช่น ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก อ่อนแรง หรือสับสน (Office of Dietary Supplements, 2026) 

   
   

   
   

   
   

   ผู้ตอบคำถาม โดยคณะเภสัชศาสตร์ มหาวทยาลัยอุบลราชธานี

   ชื่อ-สกุล
   ผศ.ดร.นุตติยา วีระวัธนชัย

   ผู้ร่วมตอบคำถาม โดยบุคคลภายนอก

   ชื่อ-สกุล

   คำสำคัญ

   Calcium L-threonate; Calcium supplements; Osteoporosis; Drug interactions; Elemental calcium

   นักศึกษาที่ร่วมค้นคว้า

   อ้างอิง

   1. Wang H, Hu P, Jiang J. Pharmacokinetics and safety of calcium L-threonate in healthy volunteers after single and multiple oral administrations. Acta Pharmacol Sin. 2011;32(12):1555-60. doi:10.1038/aps.2011.138.
   2. Wang H, Hu P, Jiang J. Calcium bioavailability of calcium L-threonate in healthy Chinese subjects measured with stable isotopes (44Ca and 42Ca). Eur J Clin Pharmacol. 2013;69(5):1121-6. doi:10.1007/s00228-012-1420-5.
   3. Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health. Calcium - Health Professional Fact Sheet [Internet]. Bethesda (MD): National Institutes of Health; 2026 Jun 22 [cited 2026 Jul 9]. Available from: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/
   4. Institute of Medicine (US) Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium; Ross AC, Taylor CL, Yaktine AL, Del Valle HB, editors. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington (DC): National Academies Press (US); 2011. doi:10.17226/13050.
   5. Camacho PM, Petak SM, Binkley N, Diab DL, Eldeiry LS, Farooki A, et al. American Association of Clinical Endocrinologists/American College of Endocrinology Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis—2020 Update. Endocr Pract. 2020;26(Suppl 1):1-46. doi:10.4158/GL-2020-0524SUPPL.