Vitamin D2 ทำให้ liver enzyme มีค่าสูงเกินปกติได้หรือไม่
vitamin D2 ทำให้ SGOT SGPT สูงขึ้นเกินค่าปกติได้หรือไม่
ผู้ป่วยรับประทาน vit D2 1 cap/wk CaCO3 (1250) 1*1 pc
นานประมาณ 7 เดือน ไม่ได้รับประทานยาหรืออาหารเสริมอื่น
ไม่มีโรคประจำตัวอื่น พบค่า SGOT SGPT สูงเกินค่าปกติ หลัวหยุดยา vit D2 1 เดือน ค่า SGOT SGPT มีค่าลดลงเท่าค่าปกติ

จากหลักฐานการสืบค้น ยังไม่พบข้อมูลที่สนับสนุนว่า วิตามินดี 2 (vitamin D2; ergocalciferol) ในขนาดที่ใช้ตามปกติ เป็นสาเหตุโดยตรงของการเพิ่มขึ้นของค่า serum glutamic oxaloacetic transaminase (SGOT) หรือ aspartate aminotransferase (AST) และ serum glutamic pyruvic transaminase (SGPT) หรือ alanine aminotransferase (ALT) หรือเป็นยาที่เป็นที่ยอมรับว่าเกี่ยวข้องกับภาวะตับบาดเจ็บจากยา (drug-induced liver injury; DILI) โดยฐานข้อมูล LiverTox จัดให้วิตามินดีมี likelihood score ระดับ E ซึ่งหมายถึงไม่น่าจะเป็นสาเหตุของภาวะตับบาดเจ็บจากยาที่แสดงอาการทางคลินิก และระบุว่าทั้งการได้รับวิตามินดีในขนาดปกติและขนาดสูง ไม่สัมพันธ์กับภาวะตับบาดเจ็บหรือความผิดปกติของผลตรวจการทำงานของตับโดยตรง (LiverTox, 2021) ภาวะพิษจากวิตามินดีโดยทั่วไปมีลักษณะเด่นเป็นภาวะแคลเซียมในเลือดสูงและภาวะแคลเซียมในปัสสาวะสูง มากกว่าความผิดปกติของตับ และแม้ในภาวะพิษ ค่า aminotransferase และ bilirubin ก็มักยังคงอยู่ในเกณฑ์ปกติ (LiverTox, 2021)
ในด้านเภสัชวิทยา วิตามินดีมี 2 รูปแบบสำคัญ ได้แก่ cholecalciferol (vitamin D3) และ ergocalciferol (vitamin D2) ซึ่งถูกเปลี่ยนแปลงที่ตับเป็น 25-hydroxyvitamin D และเปลี่ยนแปลงต่อที่ไตเป็นรูปออกฤทธิ์ การที่ยาถูก metabolize ที่ตับ ไม่ได้แปลว่าเป็นยาที่มี hepatotoxicity หน้าที่หลักของวิตามินดีเกี่ยวข้องกับการเพิ่มการดูดซึมแคลเซียมและการคงสมดุลของกระดูก (Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health, 2025) สำหรับการใช้ในทางคลินิก ปริมาณที่แนะนำต่อวันอยู่ที่ 600 หน่วยสากลในผู้ที่มีอายุ 1–70 ปี และ 800 หน่วยสากลในผู้ที่มีอายุมากกว่า 70 ปี ขณะที่ภาวะพิษจากวิตามินดีมักสัมพันธ์กับการได้รับในขนาดสูงมากอย่างต่อเนื่อง และมีลักษณะทางคลินิกเด่นเป็นภาวะแคลเซียมในเลือดสูงมากกว่าความผิดปกติของตับ (Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health, 2025; LiverTox, 2021)
สำหรับผู้ป่วยรายนี้ การได้รับวิตามินดี 2 สัปดาห์ละ 1 แคปซูล สอดคล้องกับการใช้เพื่อทดแทนตามปกติ มากกว่าการได้รับในขนาดที่สัมพันธ์กับภาวะพิษจากวิตามินดี ซึ่งโดยทั่วไปมักพบเมื่อได้รับมากกว่า 50,000 หน่วยสากลต่อวันอย่างต่อเนื่อง (LiverTox, 2021) แม้ว่าการที่ค่าเอนไซม์ตับลดลงภายหลังหยุดยา 1 เดือน จะสนับสนุนความสัมพันธ์เชิงลำดับเวลาและการตอบสนองหลังหยุดยา แต่หลักฐานดังกล่าวเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอที่จะสรุปความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลได้อย่างชัดเจน เนื่องจากยังขาดข้อมูลสำคัญเพื่อใช้แยกสาเหตุอื่นออก เช่น ค่า total bilirubin, alkaline phosphatase, gamma-glutamyl transferase, ระดับแคลเซียม, ระดับ 25-hydroxyvitamin D, ระดับพาราไทรอยด์ฮอร์โมน, การคัดกรองไวรัสตับอักเสบ และค่า creatine kinase เพื่อประเมินสาเหตุจากกล้ามเนื้อ ทั้งนี้ การประเมินความสัมพันธ์ระหว่างยาและการเกิดภาวะตับบาดเจ็บควรพิจารณาตามหลักเกณฑ์การประเมินสาเหตุ เช่น Roussel Uclaf Causality Assessment Method (RUCAM) ร่วมด้วย (LiverTox, 2019) นอกจากนี้ รายงานผู้ป่วยของ Bansal และคณะ สะท้อนว่า ภาวะพิษจากวิตามินดีมักแสดงอาการเด่นเป็นอาเจียนต่อเนื่องและไตวายเฉียบพลันจากภาวะแคลเซียมในเลือดสูง มากกว่าภาวะตับบาดเจ็บโดยตรง (Bansal et al., 2014) ดังนั้น ในกรณีนี้จึงอาจสรุปได้ว่า ความเป็นไปได้ที่วิตามินดี 2 จะเป็นสาเหตุของค่าเอนไซม์ตับสูง อยู่ในระดับไม่น่าเป็นไปได้ และควรสืบค้นหาสาเหตุอื่นเพิ่มเติมร่วมด้วย (LiverTox, 2021)
เอกสารอ้างอิง
https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/?utm_source=chatgpt.com
วิตามินดี 2 (Vitamin D2), เออร์โกแคลซิเฟอรอล (Ergocalciferol), ค่าเอนไซม์ตับสูง (Elevated liver enzymes), ภาวะตับบาดเจ็บจากยา (Drug-induced liver injury), ภาวะแคลเซียมในเลือดสูง (Hypercalcemia)
LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2012–. Vitamin D. Updated 2021 May 27 [cited 2026 Jul 9]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548094/
Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health. Vitamin D - Health Professional Fact Sheet [Internet]. Bethesda (MD): National Institutes of Health; 2025 Jun 27 [cited 2026 Jul 9]. Available from: https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
Bansal RK, Tyagi P, Sharma P, Singla V, Arora V, Bansal N, et al. Iatrogenic hypervitaminosis D as an unusual cause of persistent vomiting: a case report. J Med Case Rep. 2014;8:74. doi:10.1186/1752-1947-8-74.
LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2012–. Roussel Uclaf Causality Assessment Method (RUCAM) in Drug Induced Liver Injury. Updated 2019 May 4 [cited 2026 Jul 9]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548272/